Advies nodig? Bel 036 5472440
Inloggen
Winkelwagen
0 0.00
Winkelwagen
  •  

Goede toetsenborden verbeteren de prestaties

Een verkeerd toetsenbord heeft niet alleen negatieve effecten op hand en onderarm, maar op het hele lichaam. De keuze voor een verantwoord ergonomisch toetsenbord is daarom van groot belang. Een ergonomisch toetsenbord verlaagt de reikafstand naar de muis, dit is belangrijk voor een goede afwisseling tussen toetsenbord en muis. Daarnaast wordt hiermee de druk op de onderarmen verlaagd, waardoor klachten worden voorkomen.

Volgens de arborichtlijnen moet een toetsenbord los van het beeldscherm kunnen worden opgesteld en dat geldt ook voor laptops als er langer dan twee uur mee wordt gewerkt. Een ergonomisch toetsenbord is daarom ook voor laptopgebruikers essentieel.
Normen en wetgeving
Het ergonomische toetsenbord dient los van het beeldscherm te kunnen worden opgesteld (Arboregeling artikel 5.1). Dat geldt tevens voor laptopcomputers, indien men daar langer dan twee uur per dag op werkt. In die gevallen dient een extern toetsenbord te worden aangesloten, eventueel in combinatie met een externe monitor. De onderzijde van toetsenborden dient stroef te zijn zodat ze tijdens het gebruik niet verschuiven.

Voorts dient het ergonomische toetsenbord zo plat mogelijk te zijn, in het midden (ter hoogte van de letters A, S, D, F) in elk geval niet dikker dan 35mm en liefst minder dan 30mm (ISO 9241-4). Een plat toetsenbord voorkomt dat de armen te veel moeten worden opgetild en het beperkt, indien er geen polssteun aanwezig is, bovendien de mate van extensie van de pols bij een verkeerde werktechniek. Indien er wel een polssteun aanwezig is, wordt de mate van extensie daardoor ook beperkt.

De hellingshoek van toetsenborden
Voor ergonomische toetsenborden schrijven de richtlijnen een hellingshoek voor van 5-12° (ISO 9241-4), een relatief kleine hellingshoek is van belang om overmatige extensie van de polsen te voorkomen. De pootjes van toetsenborden kunnen, vooral bij personen die blind typen, om dezelfde redenen het best worden ingeklapt.

Om reflectie van invallend licht te voorkomen mogen de toetsen niet spiegelend zijn. De toetsen kunnen het beste worden uitgevoerd in lichte tinten met een donkere opdruk. Het is namelijk gemakkelijker om donkere tekens op een lichte achtergrond te lezen, dan andersom.

De bedieningskracht van de toetsen op toetsenborden mag niet te zwaar en niet te licht zijn, bij voorkeur tussen de 0,5 en 0,8 Newton. De verticale verplaatsing mag 1,5 tot 6 mm bedragen, bij voorkeur tussen 2 en 4 mm. De afstand tussen de toetsen dient bij voorkeur 19 mm te zijn (hart van de ene toets tot hart van de naastliggende toets), bij andere dan de functietoetsen mag dit eventueel minder zijn, maar nooit minder dan 15 mm. Het alfanumeriek deel van toetsenborden moet visueel (qua kleur) en of ruimtelijk (qua positie) gescheiden zijn van functietoetsen (ISO 9241-4).
Gezondheidseffecten

Bij de beoordeling van ergonomische toetsenborden dient niet alleen naar het effect op de onderarm en pols gekeken te worden, maar ook naar de invloed op de rest van het lichaam. Zo is uit onderzoek gebleken dat bij gebruik van een extra breed splittoetsenbord, zoals het onderste toetsenbord in de afbeelding hiernaast, er weliswaar minder spierspanning gemeten werd in de onderarmspieren, maar juist meer spierspanning in de schouder en nekspieren in vergelijking met een traditioneel ergonomisch toetsenbord (Gilad e.a., 2000). Ook conventionele toetsenborden kunnen ertoe leiden dat de gebruiker met gespreide armen (anders geformuleerd: met de ellebogen naar buiten ) werkt, waardoor de kans op klachten toeneemt (Amell, 1999).

Compacte ergonomische toetsenborden verlagen de reikafstand naar de muis (Cook, 1998), verlagen de belasting voor de onderarm en worden als comfortabeler ervaren dan standaard toetsenborden (Van Lingen, 2003). Zoals in de inleiding aangegeven wordt de muis gemiddeld bijna 2 maal zoveel gebruikt als het toetsenbord, daarom is het van groot belang dat de muis goed gepositioneerd wordt, dicht bij het lichaam.

Door de grote mate van verscheidenheid aan splittoetsenborden kan niet eenduidig worden geconcludeerd dat met splittoetsenborden betere resultaten worden behaald ten aanzien van comfort en preventie van klachten. Wel werden er in een lange termijn onderzoek door de gebruikers van sommige splittoetsenborden minder pijnklachten van de hand gerapporteerd (Tittiranonda e.a., 1999).

Toetsaanslag van toetsenborden
Door tactiele en of auditieve feedback krijgt de gebruiker bevestiging of een toets voldoende ver is ingedrukt. Toetsen met een duidelijke feedback (haptisch en auditief) verminderen het aantal typefouten (Yoshitake, 1997) en verminderen de spierspanning in de onderarmen en de door de gebruiker uitgeoefende kracht (Gerard, 1999).
Prestatie-effecten

Productiviteit of performance bestaat uit een balans tussen typesnelheid en hoeveelheid typefouten. Een onduidelijke feedback (tactiel en/of auditief) van toetsen veroorzaakt meer typefouten en afnemende productiviteit (Feuerstein, 1997, Yoshitake, 1995, van Lingen 2003).

Toetsenborden en productiviteit
De productiviteit is het hoogst bij ergonomische toetsenborden waarbij de afstand tussen de toetsen (midden tot midden) ongeveer gelijk is aan de vingerbreedte (Hoffman, 1995, van Lingen 2003). De standaard afstand waarbij geen productiviteitsverlies optreedt, is 19mm, bij geringere afstanden (16mm of minder) treedt wel productiviteitsverlies op.

Uit onderzoek blijkt dat de productiviteit bij de splittoetsenborden in de beginfase lager is, maar dat dit na gewenning weer verdwijnt (Smith 1998, Swanson 1997).
Keuzehulp

Keuzehulp ergonomische toetsenborden
Bronnen
• NEN-EN-ISO 9241-4; Ergonomische eisen voor kantoorarbeid met beeldschermen (VDT’s) Deel 4: Eisen voor het toetsenbord. (Eng.), 1998.: http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=16876
• Amell, T.K., S. Kunar. Cumulative Trauma Disorders and Keyboarding Work. In: International Journal of Ergonomics. 25, 69-78, 1999.
• Gilad, I.S., S. Harel. Muscular effort in four keyboard designs. In: International Journal of Industrial Ergonomics. 26, 1-7, 2000.
• Tittiranonda, P., D. Rempel, T. Armstrong, S. Burastero. Effect of four computer keyboards in computer users with upper extremity musculoskeletal disorders. In: American Journal for Industrial Medicine. 35, 647-661, 1999.
• Tittiranonda, P., D. Rempel, T. Armstrong, S. Burastero. Workplace use of an adjustable keyboard: adjustable preferences and effect on wrist posture. In: American Industrial Hygiene Association Journal. 60, 340-348, 1999.
• Yoshitake R, Ise N, Yamada S, Tsuchiya K., ‘An analysis of users’ preference on keyboards through ergonomic comparison among four keyboards, Appl. Human Sci, 1997, 16(5), pag. 205-211
• Gerard, M.J., T.J. Armstrong, A. Franzblau, B.J. Martin, D.M. Rempel. The effects of keyswitch stiffness on typing force, finger electromyography and subjective discomfort. In: American Industrial Hygiene Association Journal. 60, 762-769, 1999.
• Feuerstein M, Armstrong T, Hickey P, Lincoln A, ‘Computer keyboard force and upper extremity symptoms’, J. Occup. Evironm. Med., 1997, 37 (12), pag. 1144-1153
• Lingen van P, Korte de E, Kraker de H., ‘Keuzegids invoermiddelen voor computergebruikers’, TNO Arbeid, Kerckebosch Uitgeverij, 2003
• Yoshitake R, ‘Relationship between keyspace and user performance on reduced keyboards’, Appl. Human Sci, 1995, 14 (6), 287-292
• Cook C, Kothiyal K, ‘Influence of mouse position on muscular activity in the neck, shoulder and arm in computer users’, Appl. Ergonomics, 1998, 29 (6), 439-443
• Smith MJ, Karsh BT, Conway FT, Cohen WJ, James CA, Morgan JJ, Sanders K, Zehel DJ, ‚Effects of a split keyboard design and wrist rest on performance, posture and comfort’, Human Factors, 1998, 40, pag. 324-336
• Swanson NG, Galinsky TL, Cole LL, Pan CS, Sauter SL, ‘The impact of keyboard design on comfort and productivity in a text-entry task’, Appl. Ergonomics, 1997, 28(1), pag. 9-16

 

Meer Informatie

Neem contact op voor persoonlijk en deskundig advies.
U ontvangt altijd binnen één werkdag een reactie!
Naam *
E-mail *
Onderwerp *
Bericht *
Velden met een * zijn verplicht
Organisatienaam *
Naam *
E-mail *
Telefoon *
Onderwerp *
Bericht *
Velden met een * zijn verplicht
De Orderreferentie is bedoeld voor organisaties welke een orderkenmerk of inkoopordernummer willen meegeven aan de bestelling. Indien dit voor u niet van toepassing is vul a.u.b. dan n.v.t. of een willekeurige andere tekst in. U moet ten alle tijden het Orderreferentie veld invullen.