Advies nodig? Bel 036 5472440
Inloggen
Winkelwagen
0 0.00
Winkelwagen
  •  

Hoe kies je de juiste muis?

Het meest gebruikte accessoire bij het werken met een computer of laptop is nog altijd de muis. Met name in de werksetting wordt een muis veel gebruikt en is het vaak zelfs standaard onderdeel van een computerwerkplek. Verschillende onderzoeken bevestigen dit. Zo blijkt uit een survey door The Atlantic in 2014 onder bijna 300 mensen dat ruim driekwart van hen in de afgelopen week een externe muis gebruikte. 

Door het veelvuldige gebruik is een goede muis dus essentieel om gezond en comfortabel te kunnen werken met een computer of laptop. Tegenwoordig zijn er veel verschillende muizen op de markt, waarvan de meeste (niet-standaard) muizen ook ergonomisch verantwoord zijn. Van verticale, precisie en centrale muizen tot een pen tablet. Hoe kies je nu uit al deze soorten de juiste muis? 
Download pdf Deze whitepaper biedt inzicht in de gezondheids- en prestatie effecten van ergonomische muizen. In het eerste hoofdstuk zoomen we eerst nog even in op de Europese wetgeving. Vervolgens bespreken we stapsgewijs de gezondheidseffecten, het alternatief voor de computermuis en de prestatie-effecten. Tot slot bieden we een handige keuzehulp voor het bepalen van de ergonomische muis die aansluit bij uw wensen en muisgebruik.

Wat zegt de Europese wetgeving?
Volgens de Europese wetgeving mag het beeldscherm niet één geheel vormen met het toetsenbord. Voor vaste computers, zoals een desktop en thin client, zijn het scherm en toetsenbord natuurlijk al verschillende onderdelen.

Dit in tegenstelling tot een laptop waar het beeldscherm en toetsenbord wel één geheel vormen. Vanuit de wetgeving is het daarom zaak om ook aan een laptop een toetsenbord te koppelen. Om zo het scherm vrij te kunnen positioneren, is het daarnaast nodig een laptopstandaard te gebruiken. Doordat de muis in de touchpad een vast onderdeel is van de laptop, komt deze zonder externe muis tussen het beeldscherm en het toetsenbord te liggen. Dat is onhandig in gebruik. Vanuit het wetgevingsperspectief is een externe muis dan ook logisch en vanuit de gebruiker is het zelfs noodzakelijk om comfortabel en vlot met de laptop te kunnen werken.
 

Gezondheidseffecten


Langdurig gebruik van de muis kan leiden tot pijn en ongemak in schouders, onderarmen en handen (Chang et al., 2007; Andersen et al., 2008). Een ergonomische muis kan deze effecten ten dele tegengaan en leidt tot meer comfort.

Hand- en pols- en onderarmbelasting
Een ‘normale’ of standaard muis veroorzaakt een ongunstige hand, pols en onderarm-houding. Het lichaam wordt namelijk op drie manieren extra belast door het gebruik van een standaard muis:

1. Pronatie
In de onderarm spreekt men van pronatie wanneer vanuit de neutrale uitgangshouding de handpalm naar binnen wordt gedraaid.
Supinatie, pronatie en neutrale uitgangshouding handpalm uitgelegd
Tijdens deze beweging kruisen de botten en aangehechte spieren in de onderarm elkaar, zoals op onderstaande afbeelding is te zien. Dit leidt tot een hogere spierspanning.
botten en aangehechte spieren in onderarm
 
2. Polsextensie
De pols is door de normale hoogte van de muis naar achter gebogen, dit wordt ook wel polsextensie genoemd. Daarnaast moet de gebruiker de vinger optillen om te klikken, wat de belasting in het gehele polsgebied verder versterkt.
Polsextensie = verkeerde houding
 
3. Ulnaire en radiale deviatie
De meest gebruikte houding bij het gebruik van een standaard muis is de zogeheten ulnaire deviatie. Dit betekent dat de hand gebogen is richting de pinkzijde, zoals onderstaande afbeelding illustreert. In de zijwaartse buiging in de richting van de duimzijde, de radiaal deviatie, zijn mensen namelijk zeer beperkt lenig. De hand wordt daarom meestal naar rechts gebogen, ofwel: ulnaire deviatie. Door deze houding is de pols weinig in de neutrale stand tijdens het gebruik van een normale muis en dit zorgt op den duur voor overbelasting.
ulnaire deviatie pols

Soorten ergonomische muizen


Er zijn verschillende ergonomische muizen die het comfort van het muisgebruik vergroten. Alle onderstaande soorten verlagen daarnaast in meer of mindere mate de pronatie, polsextensie en de ulnaire deviatie. We lichten drie soorten toe.

Centraal gepositioneerde muizen: roller bar muizen en touchpad
centrale muis
Het voordeel van centraal gepositioneerde muizen is dat deze recht voor de gebruiker liggen, namelijk tussen de gebruiker en het toetsenbord. Dit zorgt voor minder spierbelasting in de schouder ten opzichte van een standaardmuis die daarentegen naast het toetsenbord ligt. Bij een centrale muis hoeft de schouder door deze centrale positie niet naar buiten gedraaid te worden (Lin et al. 2014).

Ook is de spieractiviteit in de onderarmen minder in vergelijking met een gewone muis (Lin et al., 2014). Hier zijn twee redenen voor. Allereerst is de pols bij een standaard muis meer achterovergebogen en is er dus sprake van polsextensie. Daarnaast zijn de vingers grotendeels gestrekt en moet de gebruiker vanuit deze houding klikken. Een centrale muis forceert deze houdingen niet, wat dus leidt tot minder spierbelasting.

Pen tablet en andere precisie-grip muizen
Verschillende muizen kunnen zoals bij een penmuis met de vingertoppen worden vastgepakt. Hierdoor zijn de vingers bij deze muizen vaak meer gebogen en is de pols juist minder naar achter gebogen, zoals onderstaande afbeelding laat zien.
Precisie muis en daarbij behorende polshouding
De penmuis en precisie-grip muizen hebben daardoor grofweg dezelfde voordelen als centraal gepositioneerde muizen. Het gebruik van een precisie muis kan ook leiden tot minder spierbelasting in de onderarmen doordat er minder sprake is van polsextensie (Kotani & Horii, 2003; Ulmann et al., 2003). Voor de schouderspieren is echter geen verschil in spierbelasting. Dit type muis ligt namelijk net als een standaard muis vaak naast het toetsenbord (Müller et al., 2010; Kotani & Horii, 2003).

Verticale muizen
Bij verticale muizen zoals de handshake en joystick muis wordt de muis vastgepakt in een ‘hand schud’ houding, zoals te zien op onderstaande afbeelding. Door deze houding buigt de pols minder opzij en hoeft de onderarm minder naar binnen te draaien. Met andere woorden: bij het gebruik van een verticale muis is er minder ulnaire deviatie en pronatie (Schmid et al., 2015). Hierdoor is de spieractiviteit in de onderarm lager dan bij een standaardmuis (Quemelo & Vieira, 2013).
polshouding bij goed en verkeerd muizen weergegeven
Uit onderzoek blijkt dat het gebruik van een verticale joystick muis zorgt voor een sneller herstel van voorarm, pols, en handklachten (Aarås et al., 2001). Het is echter onbekend of alle verticale muizen hetzelfde effect hebben.
 

Positionering van de muis


Niet alleen de vorm en aansturing van de muis heeft invloed op de lichaamshouding, ook de positie van de muis is daarbij belangrijk. Door het nummerieke deel zijn traditionele ‘full-size’ toetsenborden erg breed, terwijl een groot deel van de computergebruikers dit numerieke deel (bijna) niet gebruikt. Door de breedte van het toetsenbord ligt de muis niet recht voor de schouder van de gebruiker en is de werkhouding niet optimaal. Compacte toetsenborden, zonder numeriek deel, verkleine juist de reikafstand naar de muis waardoor de belasting van de schouder en onderarm vermindert. Het gebruik van een compact toetsenbord helpt daarmee dus ook bij het realiseren van een goede lichaamshouding.
 

Alternatief voor muisgebruik


Het gebruik van de muis is niet altijd de effectiefste manier om computertaken uit te voeren. Zo worden taken met de computer gemiddeld 30% sneller uitgevoerd met behulp van sneltoetsen (Lane et al., 2005 / Tak, 2007). Er zijn daarnaast aanwijzingen dat het gebruik van sneltoetsen het werkcomfort kan verbeteren en dat gebruikers fitter naar huis gaan als zij meer sneltoetsen toepassen (Blok et al., 2008). Sneltoetsen zijn daarmee een goede oplossing om het muisgebruik structureel te verminderen en bovendien sneller en efficienter te werken.

Onderzoek wijst uit dat de gemiddelde computergebruiker de muis ongeveer de helft van de tijd achter de computer gebruikt. Om precies te zijn zelfs 53% (IJmker et al., 2011). Bij een halvering van het muisgebruik, kan de gebruiker al een tijdswinst van 20 minuten per dag realiseren. Muisgebruik zal echter altijd nodig blijven, omdat veel moderne applicaties slechts beperkt of zelfs helemaal geen sneltoetsmogelijkheden hebben.
 

Prestatie-effecten


Uit onderzoek blijkt dat een muis aan een laptop leidt tot een duidelijke prestatieverbetering (Sommerich et al., 2002) Zie hiervoor ook onze whitepaper ‘Comfortabel werken met de laptop’. Het vervangen van een standaard muis door een ergonomische variant, verhoogt vervolgens het comfort aanzienlijk. Tegelijkertijd verlaagt het echter de prestatie. Want hoewel je met een ergnomische muis vaak gezonder werkt, gebeurt dit wel (iets) minder snel dan met een standaard muis.

De lagere snelheid van ergonomische muizen liet Scott Mackenzie van York University in Canada overtuigend zien. Hij liet proefpersonen dezelfde soort muistaak een groot aantal keren uitvoeren. De proefpersonen werden steeds sneller met de touchpad en de joystick muis. Maar zoals onderstaande grafiek laat zien was de snelheid het hoogst voor de gewone muis, gevolgd door touchpad en joystick (MacKenzie et al., 2001).
Grafiek - benodigde tijd om muistaak uit te voeren voor verschillende soorten muizen
centraal gepositioneerde muisCentraal gepositioneerde muizen: roller bar muizen en touchpad
In lijn met het eerder genoemde onderzoek van Mackenzie, vonden meerdere onderzoeken dat een touchpad duidelijk langzamer is dan een standaard muis. Afhankelijk van de uitgevoerde taak was de benodigde tijd voor de touchpad minimaal 25% lager (Hertzum & Hornbaek, 2010; Lee & Su, 2008). Dit komt doordat je met een touchpad niet in één beweging naar het doel kan. Dit geldt ook voor de centrale roller bar muis en de trackball muis.

Vrouw gebruikt pen tabletPen tablet en andere precisiemuizen
Voor het uitvoeren van muistaken zijn pen tablets langzamer dan standaard muizen (Müller et al., 2010). Echter, bij taken met grote precisie, zoals het bewerken van foto’s, is een penmuis juist sneller dan een standaard muis (Chen et al., 2011). Het aanleren van een pen en tablet gaat snel, zodat al na een dag oefenen de prestatie gelijk is aan een standaard muis (Kotani & Horii, 2003). Hierbij moet wel de kanttekening gemaakt worden dat de taak in het onderzoek alleen om muisacties vroeg. Dit is natuurlijk niet in lijn met dagelijks computergebruik waarbij toetsenbord- en muisacties steeds afgewisseld worden. Het oppakken van een pen vraagt namelijk meer tijd dan het grijpen van een muis.

Verticale muizen
De handshake muis, ofwel: een muis die verticaal is gezet, is 10 tot 19% langzamer dan de gewone muis (Quemelo & Ramos Vieira, 2013; Scarlett et al., 2005). De verticale muis is wel aanzienlijk sneller dan een joystick muis (Scarlett et al., 2005).
 

Keuzehulp


De juiste muis is een persoonlijke keuze. Enerzijds is het afhankelijk van het muisgebruik. Waar de ene medewerker veel precisie taken uitvoert, zal een ander de muis voor meer globale taken gebruiken. Aan de andere kant spelen ook persoonlijke voorkeuren een rol. In de regel wegen gebruikers bij de keuze voor een computermuis vaak de volgende elementen af: gebruiksgemak, comfort en precisie.

Met onderstaande keuzehulp vindt u eenvoudig de muis die het meest passend is bij uw wensen.
Keuzehulp juiste ergonomische muis
Download pdf
Registreer je nu eenmalig om dit kennisartikel te downloaden.

Wist je dat al onze kennisartikelen te downloaden zijn?

Je hoeft jezelf slechts één keer te registreren om vrij toegang te krijgen tot alle downloads!
Al geregistreerd?
E-mailadres
Wachtwoord
Nieuw bij het kenniscentrum? Registreren
Registreer je nu eenmalig om dit kennisartikel te downloaden.
Voornaam
Tussenvoegsel
Achternaam
E-mailadres
Wachtwoord
Vul hieronder je e-mailadres in en je ontvangt binnen enkele ogenblikken een nieuw wachtwoord

E-mailadres

Meer Informatie

Neem contact op voor persoonlijk en deskundig advies.
U ontvangt altijd binnen één werkdag een reactie!
Naam *
E-mail *
Onderwerp *
Bericht *
Velden met een * zijn verplicht
Organisatienaam *
Naam *
E-mail *
Telefoon *
Onderwerp *
Bericht *
Velden met een * zijn verplicht
De Orderreferentie is bedoeld voor organisaties welke een orderkenmerk of inkoopordernummer willen meegeven aan de bestelling. Indien dit voor u niet van toepassing is vul a.u.b. dan n.v.t. of een willekeurige andere tekst in. U moet ten alle tijden het Orderreferentie veld invullen.