Alles over gezondheidseffecten
Beeldschermbril
Beeldschermwerk is niet de oorzaak van oogproblemen (Cole, 2003) . Problemen met scherp zien worden wel eerder opgemerkt tijdens beeldschermwerk omdat scherp zien cruciaal is.
Met het stijgen van de leeftijd vermindert namelijk het functioneren van de oogspieren. Hierdoor wordt het steeds lastiger om dichtbij scherp te zien. Met name het lezen vanaf papier levert problemen op, hierbij is de afstand tussen de ogen en het papier 30 tot 35 centimeter. Later kan ook beeldschermwerk problemen opleveren. De afstand tussen de ogen en het beeldscherm is gewoonlijk 50 tot 60 centimeter. Of anders uitgedrukt: ongeveer 1 armlengte. Het is niet verwonderlijk dat de eerste aanpassing bij krantlezen is om de krant verder van de ogen af te brengen door de armen te strekken! Een leesbril kan tijdelijk verlichting brengen, maar vaak is naar verloop van tijd een speciale beeldschermbril nodig.
Problemen met scherp zien kunnen zich openbaren als hoofdpijn, nek-schouderpijn of oogvermoeidheid. Veelal is dit een compensatie om toch nog scherp te kunnen zien: turen naar beeldscherm of “ in het beeldscherm duiken”.
Beeldschermen -armen
Kijkafstand
Een relatief grote kijkafstand is voor de ogen minder belastend, omdat de ogen niet zo sterk hoeven te accommoderen, voorwaarde is wel dat de tekens op het scherm evenredig groter worden (Owens and Wolf Kelly 1987). De tekens op het scherm kunnen soms worden vergroot, zo kent Word een in- en uitzoom functie waarmee de weergave van het actieve document vergroot dan wel verkleind kan worden.
Kijkhoek
Bij een monitorpositie met kijkhoek vanuit de ogen naar het scherm tussen de 20° en 50° kunnen de ogen beter accommoderen (Ripple, 1952) en convergeren (Krimsky, 1948), en neemt de algehele belasting voor de ogen af (Tyrell and Leibowitz, 1990, Tsubota and Nakamori, 1993). Daarnaast leidt deze monitorpositie tot minder ongemak en klachten aan de nek (Kumar 1994; McKinnon 1994, Marcus 2002), terwijl het niet leidt tot een statische belasting van de nekspieren (Turville et all, 1998).
Bureaustoelen
Rugklachten
Langdurig zitten leidt niet tot het ontstaan van lage rugklachten (Kwon et al., 2011). Dit betekent dat voor een grote groep mensen die lang zitten geen hoger risico op het ontstaan van lage rugklachten gevonden is. Het is wel mogelijk dat in individuele gevallen langdurig zitten leidt tot het ontstaan van lage rugklachten. Wetenschappelijk onderzoek zegt alleen iets over gemiddelden in groepen. Op basis van wetenschappelijk onderzoek kan niets over een individu gezegd worden.
Comfort
De relatie tussen ontstaan van rugklachten en (langdurig) zitten op een bureaustoel is zoals gezegd niet aangetoond. Maar naast het voorkomen van klachten is ook het comfort van groot belang. Deze comfortabele zitpositie kan bereikt worden door de gebruiker te laten zitten op een ontspannen manier, waarbij hij niet veel spierspanning hoeft te gebruiken om te blijven zitten. Een stabiele zitpositie wordt bereikt wanneer de rug ondersteund wordt door een steun onderaan tegen het zitbeen en het onderste deel van de rug. Daarnaast moet het zitvlak achterover gekanteld worden, om afschuiven, onderuitzakken, te voorkomen.
Comfort en nieuwe stoel
Het aanbieden van een nieuwe bureaustoel in combinatie met het aanbieden van een 90 minuten durende ergonomietraining inclusief instelinstructies leidt tot een hoger comfort. Gedurende de werkdag nemen ongemakken minder snel toe. Uitsluitend aanbieden van een ergonomietraining inclusief instelinstructies voor de huidige stoel leidde tot een veel snellere toename van ongemakken gedurende de werkdag in vergelijking met de situatie waarin een nieuwe stoel werd aangeboden. (Amick III et al., 2003).
Diverse mechanismen
Het achteroverkantelen van het zitvlak ten opzichte van de rugleuning gebeurd bij verschillende bureaustoelen (mechanieken) in een andere verhouding. Bij een kantelmechanisme 1:1 en bij synchroonmechanieken, die het meest gebruikt worden, in een verhouding van 1:2 of 1:3. Nadeel van deze tweede soort mechanieken is dat de kijklijn schuin omhoog loopt, wanneer je tenminste en ontspannen en tegen de rugleuning wilt zitten. Dit kan gecompenseerd worden door de nek sterk naar voren te buigen, maar dit is qua belasting en comfort ook niet wenselijk.
Documenthouders
Een hellend werkvlak vermindert de buiging van de nek (Dul 1992) en draagt daarmee bij aan het voorkomen van klachten. Een onderzoek van Colombini (1986) toont aan dat het hoofd tijdens lezen gebogen (flexie) moet worden wanneer het document op het werkblad wordt gelegd. Dit vergroot de druk op de tussenwervelschijven van de nek en kan daardoor bijdragen aan het ontstaan van klachten aan de nek
Laptophouders
Er zijn twee belangrijke onderzoeken uitgevoerd naar de effecten van laptopsteunen. In een studie van Boersma (2002) werd een vergelijking gemaakt tussen gebruik van een laptop met en gebruik van een laptop zonder laptopsteun. Hierbij werd gekeken naar de houding, comfort en productiviteit. Bij deze studie werd gebruik gemaakt van een Ergo-Q laptopsteun, met geïntegreerde documenthouder, en van een extern Cherry minitoetsenbord.
Door het gebruik van de laptopsteun verbetert de houding significant, de nek wordt minder gebogen en de onderarmen bevinden zich in een meer neutrale positie. Ook het comfort laat een significant betere score zien wanneer een laptopsteun gebruikt wordt (8,0 versus 5,0). Tevens nemen de lichamelijk klachten duidelijk af zoals hieronder te zien is.
Een tweede onderzoek werd uitgevoerd door Lindblad (2002). Ook deze studie vergelijkt het gebruik van een laptop met laptopsteun met geïntegreerde documenthouder en extern toetsenbord/muis en een laptop zonder. Lindblad concludeert dat de mechanische belasting van de nek (C7-Th1) met 32% afneemt terwijl het comfort met 21% verbetert.
Laptoptassen
Rugzak vergeleken met ‘gewone’ laptoptas met schouderband
Een rugzak heeft een aantal voordelen ten opzichte van een ‘gewone’ laptoptas met schouderband. Het energieverbruik is aanzienlijk lager, de houding is beter (meer symmetrische houding) en de spierspanning is meer symmetrisch verdeeld over de linker- en rechterzijde van de romp. (Motmans 2003, Pascoe, 1997).
Mentale vermoeidheid
Het terugdringen van mentale vermoeidheid door afwisseling van taken heeft niet allen effecten op de prestatie van beeldschermwerkers, maar ook duidelijk positieve effecten op de gezondheid. Door het toevoegen van afwisseling herstellen medewerkers beter van vermoeidheid, en (indien aanwezig) sneller van klachten in hand, arm, nek en schouder (RSI). Daarnaast neemt het werkcomfort toe: medewerkers ervaren duidelijk minder ongemak (De Vera Barredo et al., 2007).
Muizen
Langdurig gebruik van de muis (> 5 uur per week) leidt niet tot het ontstaan van langdurige (3 maanden) , ernstige klachten aan nek, schouder en arm (IJmker et al., 2010, Andersen et al., 2008). De bevindingen uit dit recente onderzoek komen niet overeen met eerder onderzoeken waarin wel geconcludeerd werd dat klachten toenemen naarmate langer met de muis gewerkt wordt (Ijmker et al., 2007). Een van de verklaringen kan zijn dat de vroegere studies zelfrapportage gebruikten om de duur van muisgebruik te meten en de recente studies het muisgebruik objectief gemeten hebben met een software programma.
Ondanks de geringe correlatie tussen computerwerk en ontstaan van ernstige klachten kan het langdurig werken met de muis wel leiden tot discomfort en klachten die binnen 2 weken weer overgaan (Chang et al., 2007; Andersen et al., 2008). Daarom blijft het van belang om te zoeken naar een muis waarmee comfortabel en in een prettige houding gewerkt kan worden.
Trackball of een touchpad
Bij gebruik van een trackball of een touchpad zal de belasting voor de schouders en armen waarschijnlijk minder zijn, maar voor de vingers of duim is de belasting groter dan bij een ‘gewone’ muis. De productiviteit is bij gebruik van dergelijke oplossingen minder hoog dan bij een gewone muis. Of dat effect verdwijnt na langdurig gebruik is nog onzeker, metname de precisie is minder goed dan bij een gewone muis (Haward 1998, Karlqvist 1999, Ridder 1997).
Pen tablet
Pen tablets worden als minder belastend ervaren en de polshouding is neutraler en daardoor beter (Ridder 2000, Brocklehurst 1991). Daarnaast is de spierspanning in de onderarm 2-5% lager dan bij gebruik van een standaard muis (Kotani 2003). Het wisselen tussen de muis en het toetsenbord is echter minder gemakkelijk, daarom is het pen tablet niet zo geschikt voor standaard office taken. Voor gebruikers die langdurig met de muis werken, zoals webdesigners of grafici, zijn pen tablets zeer geschikt.
Verticale muizen
De pols- en onderarmbelasting zijn tijdens beeldschermwerk met een verticale muis lager (Straker, 1996, Aaras 1997). In een gedegen studie (Aaras, 2001) werd aangetoond dat gebruik van de Anir muis leidt tot significante afname van klachten van de schouder, onderarm, pols en hand. Klachten van de nek namen slechts marginaal af. De resultaten van deze studie even een indicatie voor het belang van werken in een neutrale onderarmpositie tijdens muisgebruik.
‘Rollerbar’ muizen
Diverse wetenschappelijke studies geven aan dat het gebruik van een ‘Rollerbar’ muis de houding verbetert (metname de schouder en pols) en de spierspanning doet afnemen (Kumar 2002, Golden 2002, Dardashti 2003, Wynn 2002, Vervoort, 1998). De bevindingen van deze grotendeels Amerikaanse onderzoeken zijn niet volledig op de Europese situatie van toepassing.
Toetsenborden
Bij de beoordeling van een toetsenborddesign dient niet alleen naar het effect op de onderarm en pols gekeken te worden, maar ook naar de invloed op de rest van het lichaam. Zo is uit onderzoek gebleken dat bij gebruik van een extra breed splittoetsenbord, zoals het onderste toetsenbord in de afbeelding hiernaast, er weliswaar minder spierspanning gemeten werd in de onderarmspieren, maar juist meer spierspanning in de schouder en nekspieren in vergelijking met een traditioneel toetsenbord (Gilad e.a., 2000). Ook conventionele toetsenborden kunnen ertoe leiden dat de gebruiker met gespreide armen (anders geformuleerd: met de ellebogen naar buiten ) werkt, waardoor de kans op klachten toeneemt (Amell, 1999).
Compacte toetsenborden verlagen de reikafstand naar de muis (Cook, 1998), verlagen de belasting voor de onderarm en worden als comfortabeler ervaren dan standaard toetsenborden (Van Lingen, 2003). Zoals in de inleiding aangegeven wordt de muis gemiddeld bijna 2 maal zoveel gebruikt als het toetsenbord, daarom is het van groot belang dat de muis goed gepositioneerd wordt, dicht bij het lichaam.
Door de grote mate van verscheidenheid aan splittoetsenborden kan niet eenduidig worden geconcludeerd dat met splittoetsenborden betere resultaten worden behaald ten aanzien van comfort en preventie van klachten. Wel werden er in een lange termijn onderzoek door de gebruikers van sommige splittoetsenborden minder pijnklachten van de hand gerapporteerd (Tittiranonda e.a., 1999).
Door tactiele en of auditieve feedback krijgt de gebruiker bevestiging of een toets voldoende ver is ingedrukt. Toetsen met een duidelijke feedback (haptisch en auditief) verminderen het aantal typefouten (Yoshitake, 1997) en verminderen de spierspanning in de onderarmen en de door de gebruiker uitgeoefende kracht (Gerard, 1999).
Zit-statafel
Een zit-sta tafel resulteert in meer variatie in werkhouding gedurende de dag. Meerdere onderzoeken laten zien dat een zit-sta tafel leidt tot minder ongemak in rug, nek en schouders in vergelijking met een reguliere tafel waaraan uitsluitend zittend werk verricht wordt (Karlqvist, 1998; Hedge en Ray, 2004; Konijn et al., 2008; Choi, 2010). Hierbij dient aangemerkt te worden dat staand werk belastender is dan zittend werk. Indien te frequent / langdurig staand werk verricht wordt, dan neemt het ongemak bij medewerkers juist toe. In een onderzoek van Ebara waarbij elke 10 minuten zittend werk afgewisseld werden met 5 minuten staand werk, nam het lichamelijk ongemak juist toe ten opzichte van zittend werk (Ebara et al., 2008).
Spraakherkenning
Spraakherkenning is voor iedereen geschikt die wil werken met een computer en de een of meerdere voordelen wil gebruiken. Dat dit niet zo eenvoudig is en dat u toch beter een goede training kunt volgen, zal snel blijken. Na een goede training en wat extra tijdinvestering haalt u al snel de voordelen eruit. Voorbeeld: http://netherlands.nuance.com/naturallyspeaking/flash/retail/default.html
Primaire preventie
Primaire preventie is een naam die men gebruikt om klachten op de werkvloer te voorkomen. Zoals het werken met goede verlichting of een juiste instelling van de bureaustoel.
Secundaire preventie
Wanneer er klachten zijn geweest en een werknemer is genezen dan heeft deze werknemer meer kans op het terugkrijgen van zijn klachten. Spraakherkenning wordt zowel ingezet als primaire preventie als secundaire preventie: voorkomen is beter dan genezen!
Re-integratie
De kosten voor spraakherkenning zijn relatief laag. Bij enkele ziektedagen zijn de kosten al terugverdiend.
Dyslexie
De grammatica- en contextcontrole zorgen ervoor, dat mensen met een taalprobleem een begrijpelijke en foutloze tekst kunnen maken.
CANS (RSI) preventie
Per persoon zijn de klachten tijdens het werken achter een computer vaak verschillend. Voor de een geldt dat het muisgebruik pijnlijk is voor de ander is juist het typen een probleem.
Reuma / artrose
Per persoon zijn de klachten tijdens het werken achter een computer vaak verschillend. Voor de een geldt dat het muisgebruik pijnlijk is voor de ander is juist het typen een probleem.
